ALUMNI
GLOBAL NEWS
Tonga College 'Atele
@2004  Fohe Tu'ipulotu
"Mate ma'a Tonga"
MINITI FAKATAHA KOMITI NGAUE THURSDAY - 08/07/04
                     MINITI FAKATAHA KOMITI NGAUE 24 Sune, 2004
                                        Tu'apulelulu 08 Siulai, 2004
                                                    Lopaukamea 1

Attendance:
Haunga PeteloT/PalesiteniLe’ole’o,Malukava,Peni Latu,Nakita Talanoalelei,Saia Kamea,Sione Manu,Solomone Tuita,
Saia Fonua(Sekelitali)Paul Ilavalu,’Isileli Pofele,Viliami Sikalu,Alani Pahulu,Viliami Alo Veikune(Fj),RaymondAfuha’
amango(U.S.A.),S.Moala(U.S.A.)
Minisita Le’ole’o Hon Va’inga Palu,Palu Tu’akalau, Alipate Fekaipuaka(Well.N,Z.),Peni Fakava.Lomu Sika,Kisione Fifita,
Motuliki Fakatava,Ilaiasi Toli

Poaki: Eiki Palesiteni Masaso Paunga,Tele Taufa,Vainikolo Taumoepeau,Fehoko Manu,

1.Lotu Kamata:Kamata’aki ‘ae fakataha ‘aki ‘ae Lotu ‘ae ‘Eiki.

2.Lea Talitali:
Sea: Hili ‘ene fakatapu ki he houeiki memipa Komiti Ngaue.Naane fkmalo’iai ki he kau tangata’eiki hono tu’uaki mai ‘oe
ngaahi fatongia ‘oe Komiti pea ‘oku fai ‘ae ongo’I mafana ‘I he teu langa ngaue ‘oku lolotonga fakahoko.Na’ane kole ke
hoko atu pe ‘ae fakataha ‘o faka-tatau ki he ‘Asenita.
3.Miniti fakataha 24.6  Sea Tu’unga ‘ihe ‘ikai ke fai ha femahino’aki peamoe Tokoni Sekelitali tene folau koia ai ke
mou kataki ‘ihe ikai ke lava ke ma’u atu ha tatau ke mou me’a kiai ka teu lau atu pe ‘o fk-tatau kihe tohi Miniti ‘oku hiki
mei he ongo fk-taha ‘I he ‘aho 24’o Sune  pea moe ‘aho 1 ‘o Siulai 2004 Teu to’oto’o me’a lalahi pe Fakamatala Pa’
anga. Koe palanisi ‘oe Akauni ngaue ‘o ‘au mai ki he ‘aho 30 Sune 2004 koe $TOP 23,021.00 tuku kehe ‘ae Account
Mohe koe Acc ia ‘oe Senituli oe Kolisi koe $65,000 pea koe fk-katoa ‘ae fk-mole lolotonga ki Lopaukamea2 koe $T256,
080.88 Koe Income ‘oku ta’elau ki he Miniti U.S.A meia ‘Anau Lifuka $U.S28,500.00 koe seniti peia kuo fetu’utaki mai
kae toki ‘asi ia he fk-matala pa’anga  hoko kae ‘oleva ke Atita’i,Koe ongoongo meihe Sekelitali ‘o Aositelelia S.Pinomi
Vahenga Pulela’a koe $AUS40,000.00 kuo ma’u kae toe $10,000.00 ke fk-kakato meia Pakilau, Tonga Lemoto pea
‘oku te’eki kef k-papa’ui mai ‘ae  tukunga ‘o ‘enau seniti.fakatatau ki he Lipooti meihe Sekelitali ‘oku nau lele mafana pe
‘ae feinga pa’anga ‘a Aositelelia .Koe mo’ua ke totongi atu koe SA ki N.Z koe $NZ75,000.00+,Matapa Sio’ata Tevita
Mafi $30,000 tupu,pea moha ngaahi mo’ua fklocal ‘Oku ‘I he $160,000.00 ‘ae fk-fuofua ‘ae ngaahi mo’ua ke totongi he
mahina ni koe lahi taha ki N.Z.
Komiti Langa –SA Fai ‘ae tohi ki he Kautaha fk-tokanga ki he Aleapau Ngaue koe uike ‘e 6 kuo tu’uta ‘ae Sa ‘I Tonga ni
pea koe ‘aho 9 ‘oSiulai kuo’totonu ke I Tonga ni ‘ae Sa,Ke kole ki hotau fanga-tokoua pe ‘I muli ‘o tatau aipe mei he
Vahe Fonua kuo ma’u ‘inasi pea mo ha fonua ‘oku ‘ikai ke kau he ma’u ‘inasi peha tokoua pe na’a lava ke ma’u mai he
seniti ke fua ‘aki ‘etau ngaue ‘o hange ko hotau fanga tokoua mei Siapani,Pilitania moha taha pe ‘e fie tokoni “oku
‘ataa pe,Kole ki he Fk-vahe ‘I muli na’a lava ha konga mei honau ‘inasi ke lava atu ai ha konga.Koniteina mei ‘Amelika
kuo ‘osi tau mai ki Uafu Kuini Salote tali pe ke release,Langa Fk-‘osi’osi ‘ae Pimi moe Palasita,Fiema’u ‘ae Mape ki he
Working Drawing ‘oe Sa ke ma’u mai mei N.Z.,Fk-Papa’ui taimi ‘oku ‘I Tonga ni ‘a e MatapaSio’ata fiema’u ke ‘oua ‘e tu’
u ‘ae Langa fk-‘amu ke ‘I Tonga ni ‘a Tevita Mafi ‘oua toe tomui he uike fk-‘osi ‘o Siulai pea moe naunau,Vaka’ii ‘ae tohi
kole ki he Minisita Pa’anga ki he Duty Free ‘ae uta,Ongoongo Kehe Fetu’utaki kia Taasi ki he Failotu ki Palasi ‘aeK.T.
T. ‘ikai lavamai pea fetongi Palesiteni
Konisitutone ,Pekia Sione Vailala mei Kolomotu’a,Alipate Tupou pea lava atu kiai ae Kalake moe Pale moe ouau tatau .
Komiti Hiva Kole ke fai ha tohi fk-afe kia Siupeli Taliai ki Aositelelia ke lava mai ki he etau sivi hiva pea pehe kia Futa
Helu he koe ongo Fk-maau ia.Hiki Sa Koe sa ke f k-hingoa

4.Ngaahi me’a na’e tupu meihe miniti: Fokotu’u ke toki lave kiai meihe ngaahi Lipooti meihe ngaahi Komiti

5.Fakamatala Pa’anga; Tauhi Pa’anga Viliami Sikalu.Koe tu’u he taimi ni kuo ma’u mai ‘ae seniti meia Anau Lifuka koe
$U.S.28,500.00 pea ‘oku fk-hu pe ki he ‘etau acc muli ,’Ikai ke totongi atu ha ngaahi mo’ua kae ‘oleva ke paasi mai mei
he Sekelitali ‘ae founga anga maheni koia koe fk-matala Pa’anga kuo ‘osi tufa atu he ‘aho 1.7.2004 koe pa’anga hu
mai pe’eni.Ko hono  Breakdown ‘o Lopaukamea 2 Project Cost = Material-178,079.02.Labour/Contract-33,300.00.
Consultancy Fee-24,100.00.Site Clerk-1,799.00.Security-1,879.06.Transport&Casual Labour-5,947.00.Landscape
&Maintenance-10,976.80 = 256,080.88

6 Lipooti Sekelitali  Saia Fonua:
Sea “Oku ‘I heni ‘ae Invoice ‘oe SA pea ‘oku ‘osi fk-heka mai ia he Southern Cross pea ‘e’I Tonga ni he hengihengi
Monite. Fokotu’u  atu ke Totongi ‘ae Sa pea koe totongi koe C.I.F.pea tali moe Quotation ‘a Tevita Mafi kae fk-tokanga’
I ange koe material ‘ata’ata pe ‘eni
Sea: Fokotu’u mei he Sekelitali ke totongi ‘ae SA .
Tauhi Pa’anga-Sea kuo tali ‘ehe fk-taha ke totongi ‘ae SA pea ko hono fk-fuofua ki he $TOP100,000.00 kae toki fk-
papa’ui ‘I hono ‘omai ‘ae Document me ihe Sekelitali.Sea ‘Ihe taimi tatau ‘oku kei fai pe ha fk-ongoongo ki he Sekelitali
na’a lava mai ha Tokoni mei muli he kuo takele pe ‘ae lepa pea neongo ko Peni Fakava mo ‘etau pale tu’a kae fai pe
ha tangi na’a lava mai ha tokoni ke f k-kakato pe mei he seniti kuo ma’u mai mei a ‘Anau ,Fk-tokanga’I kuolava ha
meimei vaeua mei Aositelelia na’a lava ke to mai ia  pe koha feitu’u pe Koloa pe ha fetu’utaki mai kae fai ha kole ki he
Department koia ke release ‘ae SA kae toki ma’u mai ‘a hono fk-kakato pea ka ‘ikai kuopau ke hiki ‘ae SA he ‘aho
Tokonaki 17.

Sekelitali-Ma’u mai ‘ae tohi meihe Sekelitali K.T.T. NZ Lua Manu fekau’aki moe tali he Komiti ‘a N.Z. kenau totongi ‘ae  
Matapa Sio’ata pea tenau vaha’a mo Tevita Mafi.pea Koe Ua ko ‘enau fokotu’utu’u ki he ‘etau Katoanga .(Na’e lau ‘ae
tohi e-mail)
Sea:Fai ha fetu’utaki kihe Sekelitali ‘a N.Z. ‘o fk-malo ki he ‘enau tokoni ki he ‘etau matapa Sio’ata.Koe fokotu’u ‘e taha
tuku pe kef k-tokanga’I ki he uike kaha’u he ‘iheni ai ‘ae Palesiteni ka koe me’amahu’inga pe hotau ‘inasi pe ke kakato .
Fakamalo ki N.Z. he fokotu’u lelei.
Sekelitali-Sea koe meimei uike kakato ‘eni mo’eku feinga holo ki he ‘etau Koniteina ke release mei uafu ,Fk-malo ki he
‘etau K.T.T. he Custom, Anisi Bloomfield pea mo Tauaika Pahulu Vai Koaneti moe kau tutuku ka koe pango ko
kinautolu koe kau paipa pe mo nofo ‘ofisi ‘oku ou ongo’I mo’oni ki hotau ongo tokoua mei he Kolisi ko Tupou ko ‘ena
tokoni ki he ‘etau ngaahi me’a fk-pepa kae lava ai ke totongi ‘ae tute ki he $TOP2,260.00 pea fk-ata leva ‘ae Koniteina
‘e taha kae toe ‘ae taha..
-Sea koe Kautaha Insurance ki he etau Project na’e ‘osi fk-paasi he ngaahi fk-taha kimu’a ke kumi ha Insurance pea ko’
eni kuo ma’u mai ‘ae Quotation Koe kautaha koe Global Insurance moe N.P.I koe Construction Insurance Policy koe
$500,000.00 pea ‘I he tu’unga ‘ihe taimi ni koe

N.P.I. ‘oku  lelei hono totongi  koe $1,700.00 pea fk-malo kia Takai Makisi mo ‘enau Kautaha koe Direct Cost pe ‘ikai
toe iai ha fee kehe ki he ‘etau Insure
Laku Sa- Fakapapa’ui ‘aho Tokonaki 17.7.2004 koe ‘aho ‘oe hiki Sa.Fokotu’utu’u mo hono Polokalama .Koe ngaahi Sa
ke f k-vala pe ‘ehe ‘etau Komiti kae toki ui pe ‘ae ngaahi hingoa takitaha. Kae toki vahevahe atu
Lava atu Palesiteni fk-hoko ki he Tama Pataloni ‘ae Laku SA pea kuo finangalo kiai.neongo ‘e haele atu ia ki muli ka
oku ne mokoi kene fk-tekiteki ‘ae ‘uluaki SA.
Tauhi Pa’anga-Koe me’a tatau pe fatongia ki he tama Pataloni koe hiki Taumafa? Pea koe ha hono Patiseti
Sea-‘Io Fk-fuofua ki he $200.00 ki lalo
Minisita Le’ole’o Vainga Palu-. ‘Ota pe ha Taumafa mei he ngaahi fale kai ‘oku ngaue ‘aki ki Palasi .pea vakai ha
kato vesitapolo mei he Kolisi Lolotonga kae tuku kia Isi kene fk-hoko

Motuliki Fakatava:Sea fokotu’u atu ki he Fk-taha ‘eiki ke kamata mu’a komiti Development ke fai ha apply ki ha
donour mei he ngaahi Project Proposal ‘ae ngaahi Pule’anga Muli peafokotu’u atu ke kau mai’ihe ki’I Komiti Si’I ko’eni ‘a
Dr Ha’unga Petelo jr,Laki Pifeleti,Pila Liava’a. kae fk-ongoongo pe ki homau taki Dr Tu’ipulotu Katoanga

Sea;Tali ke mou hoko atu ki he Plan B pea ‘oku ou fokotu’u atu ha kalake kene fai ngaue fk-pepa kae tuku pe ‘a ‘Isi ki
he ‘etau ngaahi fiema’u fk-komiti.

Sekelitali: Fk-malo ki he fokotu’u ‘a  Fakatava fokotu’u atu sea ke ‘ofisi mai pe mu’a ‘ae Kalake ki hoku ‘ofisi ki Fale
Masiva Motu’a hanga hake ki Tupou High he ‘oku lahi foki moe ngaahi me’a ke tokoni ai .

Ngaahi Komiti kehe:Kemou fakataha katoa he ‘aho Pulelulu 13 Siulai ki Lopaukamea kef k-hoko ai ‘ae ngaahi Lipooti
pea toki fk-hu ki he Fakataha hoko

7.LOPAUKAMEA:
Hiva kuo Lesisita mai ki he taimi ni kau hiva e 13. Polokalama T.V moe Letio ke tu’o 2 he mahina ni .Fk-hoko aipe’ae
Papakiu he ‘aho 5 ki L.C..C. fk-taha moe timi Senior ‘ae Kolisi pea mo sio ki he ngaue kuo lava pea na’e toko lahi moe
kau K.T.T. na’a nau lava mai kiai
Me’a fk-‘eiki Minisita Mo’ui Malolo Titili Puloka pea mo Faifekau Neami Politoni.

Sea:Ke fai ha failotu ki he Minisita Malolo pea lava mai kiai moe Ifi ‘I he po’apo.Koe Faifekau ke fai ha fetu’utaki ki Vava’
u ki he Palesiteni kenau fk-hoko ha ‘ofa ‘ae K.T.T ki he me’a fk-‘eiki ‘o Neami kae toki fk-hoko he polokalama TV moe
Letio ha popoaki mei he Palesiteni ‘ihe po Tu’apulelulu 15 .

8.LIPOOTI KOLISI LOLOTONGA:
Tokoni Pule Vilai Ilolahia  Toki lava atu ‘eni ‘ae Sivi Mid Year ‘ae fanau moe ngaahi ngafa kehekehe pe.Lele lelei pe
‘ae poako ‘ae kau sivi,Ma’u mai ‘ae me’a’ofa meia Uesili Tafuna mei Hawaii koe seti Falani ki he Fanau ‘Akapulu pea
moe fafanga foki,Tu’a Suli moe  seti falani mei Aositelelia,Fk-malo pe ki he kau Tutuku ‘ihe ‘enau tokoni ki he fafanga
‘ae fanau,Solomone Tuita mo Takai Makisi ki he gymn,Ngaahi tokoni fk-tohi kuo ‘au ange.Kuo lava atu ‘ae vainga ‘ae
fanau moe Kolisi ko Tupou pea na’e malohi koe 21-11 Oku ‘amanaki ke vainga ‘ae fanau moe Tupou High
‘apongipongi,.Fakamanatu atu pe Sea ki he Sikolasipi ‘ae K.T.T. ‘oku fk-ongoongo atu pe.’Oku fe’unga ‘ae Sikolasipi
‘oe ta’u ni moe $2,161.00.

Tauhi Pa’anga : Sea ‘oku ‘osi maau pe ia koe seniti ‘oku totongi ‘aki ‘etau sikolasipi koia koe Intrest ia ‘o ‘etau pa’anga
mohe pea koe seniti mei he Senituli pea ko ‘etau ngafa pe ia mei
.mu’a.’Ikai ke kau kiai ‘ae seniti ki he Langa  pea koe talitali pe ki he me’a fk-pepa ke f k-hu mai
mei he Sekelitali kae tukuatu ia.

Fakafofonga mei Muli:
Viliami Veikune (‘Out Lau,Fj) Fk-malo he ngaue kuo mou lava pea ;oku ma tokoua pe mei he Out Lau koau pe mo
Koloti Ma’u ka ‘oku ma fiefia p eke kau mai Talamonu atu ki he ngaahi ngaue kuo lava.

Ngaahi Me’akehe: Fk-ata ‘ae konga kelekele ki mui ke fai kiai ha toutu’u pea koia ‘oku fie kau mai ki he toutu’u pea
lesisita ‘oku ataa pe ki ha taha K.T.T. pe ‘e fie kau.Fk-manatu koe toutu’u ‘ufi kae ‘ikai koe Steinlager moe manioke.
Kuo ‘osi palau

Fakamalo: Sea fakamalo ki he lava ‘ae fk-taha pea mo fk-loto lahi pe ke patoloaki ‘etau taumu’a ke ‘au

Lotu Tuku: Viliami Alo Veikune(Tokoua ‘oLatu’ila kuo pekia)

Toki ‘osi ‘ae fk-taha 8.10pm mou me’a fk-taha hoko Lopaukamea1
Webmaster
HOME
@2003 Fohe Tu'ipulotu